Gisteravond verlieten we Beijing vanuit Terminal 3, een schitterend ontwerp van Norman Foster, gebouwd voor de afgelopen Olympische spelen. Het langgerekt vloeiende, schaalvormige gebouw heeft als uitgangspunt een draak. De puntige daklichten verbeelden opstaande schubben.

Xuzhou, dat overigens zo'n 900 km ten zuiden van Beijing ligt en niet ten noorden, zoals ik gisteren schreef, voldoet inderdaad aan de eerste avondindrukken. We zijn op het platteland, en dat ligt nog vijftig jaar in ontwikkeling achter. Het is daar nog de agrarische samenleving van de hooivork en de riek.

De laagbouwhuizen kijken verveloos uit hun kozijnen, de woonkazernes zijn net wat ouderwetser dan in de hoofdstad, de vuilnis wordt niet opgehaald - zo'n zwerfvuilbende is het -, en ook stedenbouwkundig is het een rommel waar je jij tegen zegt. Dat de tijden toch gaan veranderen, blijkt uit ineens opdoemende moderne gebouwen, zoals een futuristisch stadion.

Het blijft zonnig, al is het een graadje kouder (13°), de gevoelstemperatuur ligt met de ijzige wind deze dagen toch ver onder de 10°.

Onze nieuwe gids Dion Duan (een zij) brengt ons naar vier afspraken in het nabijgelegen Pizhou dat een fractie moderner toont.  Het autorijden van de Chinezen is trouwens een verhaal apart. Jaarlijks komen er 1,4 miljoen mensen om in het verkeer. Wat ze altijd gedaan hebben, doen ze ook met de auto: ze rijden als fietsers.

Rijdend door het industriegebied, zien we dat de belangrijkste economische activiteit de productie van plaatmateriaal is. Overal staan fineervellen in lange rijen te drogen in de zon, of ze liggen dat schots en scheef te doen op taluds of op het gras. Ze worden gemaakt door boertjes die ze aanleveren aan de honderden fabrieken en fabriekjes.

Waar in het westen de productie ervan vrijwel volledig is geautomatiseerd met cnc-machines en weinig personeel, daar gebeurt het hier nog ambachtelijk tot semiprofessioneel met het halve dorp. Al zitten er enkele bij die FSC-gecertificeerd zijn en/of een CE-conformiteitsverklaring kunnen overleggen, toch is er een heel ander verhaal te vertellen.

Van een goede pr hebben de gastheerfabrieken geen verstand, een fatsoenlijke bedrijfspresentatie ontbreekt, brochures zijn er eigenlijk niet en de koffie of thee zijn ook op.

Dat brengt mij bij mijn eerdere observatie dat Chinezen nog in het stadium van onbegrip zitten. Ze zijn nog lang niet ver en moeten eerst veel leren. Het zijn de drie stappen: iets begrijpen, erin geloven, het doen.

Voor de tussenfineren gebruiken ze het geschilde hout van de plaatselijk groeiende populier. De zichtfineren komen van een veelheid van buitenlandse, ook tropische houtsoorten.

Elke boom benutten ze voor vrijwel honderd procent, wat ertoe leidt dat de tussenfineren uit tot en met de laatste stukjes en beetjes populier zijn opgebouwd. Stukjes tape houden de vellen bijeen. Niet voor niets heeft Chinees triplex een slechte naam in het buitenland.

Het resulteert namelijk in platen die de onregelmatigheden doortelegraferen naar het oppervlak, die delamineren omdat de lijm bij de stukjes tape niet houdt en die niet vlak zijn. Toch ook produceren ze van het westen afgekeken specials als betontriplex. Eén producent maakt zelfs gelamineerd fineerhout van okoumé.

Informatie over het hoe en wat van FSC-certificering en de CE-verklaring krijgen we niet. De directeur glimlacht bescheiden of is op reis. In die zin zijn onze bezoeken nutteloos. Bij één fabrikant treffen we achter op het terrein stamstukken bintangor aan, waarvan mag worden aangenomen dat ze van illegale herkomst zijn.

Ook de arbo-omstandigheden zijn bedroevend. In tochtige, slecht verlichte hallen doen jonge jongens en op het oog nog jongere meisjes hun werk, zonder gehoorbescherming, helmen, handschoenen en werkschoenen. Een vorkheftruckmachine blaast z'n benzinedampen in het rond en het reukspoor van de formaldehydelijm irriteert ogen, keel en slijmvliezen. Het toilet is een latrine.

Die kinderen worden niet oud. Ze verdienen € 100,- per maand bij werktijden van 8-10 uur per dag.

Tussendoor hebben we een ontvangst bij de Pizhou Timber Distribution Association die driehonderd plaatproducenten vertegenwoordigt. We krijgen een rondleiding door iets wat een showroom moet voorstellen, waar triplexproducten (monsters) van de leden worden tentoongesteld.

De aangeboden lunch wordt snel gehaald bij Kentucky Fried Chicken en genuttigd op de tweede verdieping in een kale onverwarmde ruimte. Is er een gezamenlijk beleid over FSC en CE waaraan leden zich moeten houden? Nee. De indrukwekkende naam van de PTDA blijkt dus een wassen neus.

Uitgeput en onvoldaan rijden we naar de luchthaven en nemen er het vliegtuig naar Sjanghai, een klein uurtje vliegen zuidelijker. Maar wat een verschil!

In de bus op weg naar ons hotel maken we kennis met deze ultramoderne wolkenkrabberstad bij avond. Het is een diashow van het ene na het andere fraaie ontwerp. Feeëriek verlicht verraden ze dat China toch echt aan het wakker worden is, en dat het land misschien eerder de aansluiting met de 21ste eeuw heeft gevonden dan iedereen denkt.

Met deze positieve woorden wil ik dit verslag afsluiten. Wist u overigens dat de vuurwerkshow bij de Olympische spelen voor een deel fake was? Bepaalde vuurwerkonderdelen zijn er tijdens de uitzending gewoon ingemonteerd. Wie niet klein is, moet slim zijn.