Hoe wordt 's werelds hoogste houtbouw brandbestendig?

Moelv, 30 mei 2018 07:35 | Door de redactie

Met 81 meter en 18 verdiepingen wordt Mjøstårnet in het Noorse Brumunddal het hoogste houten gebouw ter wereld. Maar wat als er brand uitbreekt?

'De brandmaatregelen voor Mjøstårnet maken het veel veiliger dan een vergelijkbaar gebouw met een traditionele staal-betonconstructie,' vertelt brandadviseur Even Andersen van Sweco Norge, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de brandveiligheid. 'Het wordt een van de veiligste gebouwen aan het Mjøsa-meer. Het is zelfs bestand tegen een uitslaande brand.'

Mjøstårnet wordt 81 meter hoog en gaat 18 verdiepingen tellen. De revolutionaire houtbouw is een ontwerp van Voll Arkitekter en moet in 2019 klaar zijn.

Hoge en brandbestendige houten gebouwen
Tot 1997 was het in Noorwegen niet toegestaan houten huizen te bouwen met meer dan drie verdiepingen. Dit kwam door de 'baksteenwet' uit 1904, die in werking trad nadat een brand de stad Ålesund in de as had gelegd.
"Maar sindsdien is er veel veranderd en hebben we bij Moelven veel ervaring opgedaan met de bouw van hoge en brandbestendige houten gebouwen,' zegt directeur Rune Abrahamsen van Moelven Limtre. 'Sleutel is een constructie van gelamineerd hout.' Het Noorse bedrijf is leverancier van houtconstructies.

Spreker op Houtdag
Rune Abrahamsen van Moelven is een van de sprekers op Houtdag 2018, op 15 november in Hotel Jakarta in Amsterdam. Gewoonlijk geeft hij zelden of nooit presentaties - al helemaal niet buiten Scandinavië -, maar voor de Houtdag maakt hij zonder meer een uitzondering. Als houtbouwer ontwikkelt Abrahamsen zuivere houthoogbouw (zonder beton). Zelf denkt hij dat er tot 100, ja 150 m hoog alleen in hout kan worden gebouwd. In Het Houtblad 7/2018 verschijnt een groot artikel over Mjøstårnet. 

Zes redenen waarom Mjøstårnet brandveilig is

  1. Constructie van gelamineerd hout: de afmeting van de gelamineerdhoutconstructie is zo groot, dat ze bij uitslaande brand haar draagvermogen behoudt. De kolommen en liggers worden zo geplaatst, dat ze elkaar niet beïnvloeden bij een brand.
  2. Sprinklerinstallatie: de allernieuwste sprinklerinstallaties besproeien een gebouw vanbinnen en vanbuiten. In tegenstelling tot traditionele installaties is het watervolume aan te passen, is er een aparte, extra watertoevoer en een grotere mate van controle.
  3. Faciliteiten voor de brandweer: er is een speciale controlekamer met een overzicht in grafische weergave. Dat maakt snel en efficiënt blussen mogelijk. Het brandalarm is rechtstreeks verbonden met de brandweer en de watervoorziening voor de brandweer is verdubbeld.
  4. Brandstrips: bij een brand in een houtconstructie zijn de stalen verbindingen de zwakste schakel. Brandstrips beschermen de stalen platen en deuvels in de gelamineerdhoutconstructie. Deze strips bestaan uit materiaal dat 20 keer uitzet bij 150 °C. Ze beschermen het staal tegen de oplopende temperaturen, sluiten holtes en voorkomen dat het vuur zich verspreidt.
  5. Brandcompartimenten: elke verdieping, elk appartement en elke hotelkamer zijn ontworpen als afzonderlijke brandcompartimenten. Dat beperkt de verspreiding van het vuur.
  6. Geveldelen brandvertragend behandeld: de geveldelen worden behandeld met een brandvertragend middel. Holtes in de gevel worden op elke verdieping onderbroken.


Gelamineerdhoutconstructie vat niet vanzelf vlam
Het hoogste houten gebouw ter wereld is zo ontworpen, dat het bestand is tegen een uitslaande brand. 'Bij een uitslaande brand behoudt de gelamineerdhoutconstructie haar draagvermogen. Onze brandtests tonen aan dat gelamineerd hout een beschermende laag houtskool vormt die de vlammen dooft. Zelfs na langdurige blootstelling aan brand blijft bij een constructie met afmetingen zoals die van Mjøstårnet, een voldoende grote dragende kern behouden. De kolommen en liggers zijn daarnaast op voldoende afstand van elkaar geplaatst, zodat het vuur zich niet verder verspreidt. Dit voorkomt dat het gebouw bezwijkt, zelfs in het geval van een uitslaande brand.' 

Aanvullende maatregelen tegen brand
Mjøstårnet is niet alleen zo ontworpen dat het gebouw bestand is tegen een uitslaande brand. Er worden tevens maatregelen genomen die in gebouwen met een traditionele staal-betonconstructie vaak niet aan de orde zijn. Zo ondergaat de gevel een brandvertragende behandeling en krijgt het gebouw een opgeschaalde sprinklerinstallatie. Om te voorkomen dat het vuur zich verspreidt, is elke verdieping uitgevoerd als afzonderlijk brandcompartiment.

Foto's: Roger Johansen/ANTI
Impressie: Voll Arkitekter